Արմաղան․ հրաբուխ՝ գագաթին լճով

Արմաղանը (2829 մ) քնած հրաբուխ է Գեղամա լեռնաշղթայում՝ Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի հարավային ափին գտնվող Մարտունի քաղաքից մոտ 20 կմ հեռավորության վրա։ Հեռվից այն նման է բարձրլեռնային արոտավայրերից վեր խոյացող հարթ, շագանակագույն կոնի, բայց գագաթին անակնկալ է թաքցնում՝ կլոր խառնարան, որի մեջ լիճ կա։

Խառնարանը և մատուռը

Գագաթի խառնարանը մոտ 400 մ տրամագիծ և մոտ 50 մ խորություն ունի, և դրա մի մասը զբաղեցնում է ալպյան խոտերով շրջապատված փոքրիկ լիճը։ Ամռան սկզբին շրջակա լանջերը ծածկվում են ծաղիկներով՝ կակաչներով, գորտնուկներով, ուրցով և անանուխով։ 2008 թվականից լեռը պահպանվում է որպես Հայաստանի բնության հուշարձան։

Ամենաբարձր կետում կանգնած է մուգ բազալտից փոքրիկ գմբեթավոր մատուռ, որը կառուցվել է 2009 թվականին՝ շատ ավելի հին սրբավայրի ավերակների վրա։ Շուրջը հին տապանաքարեր և քանդակազարդ քարեր են՝ որոշները մարդկային պարզ պատկերներով ու սափորներով, որոշները՝ արևի հնագույն նշաններով, և ներքևի գյուղերից մարդիկ մինչ օրս բարձրանում են այստեղ մոմ վառելու։

Լեգենդ

Ստորոտի գյուղերում պատմում են, որ փերիները երբեմն երկնքից իջնում են խառնարանի լճից ջուր խմելու, և ամեն անգամ մառախուղը պատում է ամբողջ գագաթը, որպեսզի ոչ ոք նրանց չտեսնի։ Հավատաք, թե ոչ, մառախուղն այստեղ իսկապես արագ է իջնում, ուստի հետևեք եղանակին։

Արշավը

Արմաղանը հիանալի առաջին գագաթ է սկսնակ արշավականների համար․ երթուղին տեխնիկական հատվածներ չունի, իսկ նախալեռներից վերելքը տևում է մի քանի ժամ։ Սակայն վերին լանջերը զառիթափ են՝ փխրուն, փշրվող հողով, ուստի լավ արշավային կոշիկներն ու ձեռնափայտերը մեծ օգնություն են։ Խմբերի մեծ մասը բարձրանում է Արգիճի գետի հովտի գյուղերից՝ Մադինայի մոտակայքից։

Խառնարանի եզրից տեսարան է բացվում ամբողջ Սևանա լճի, Վարդենիսի լեռնաշղթայի և Գեղամա լեռների վրա։ Լավագույն ժամանակը հունիսից հոկտեմբերն է․ գարնանը հաճախ են լինում կայծակներով ամպրոպներ, ուստի փոթորկոտ եղանակին մի բարձրացեք գագաթ։

Արշավեք Խարույկի հետ

Գրեք մեզ, եթե ցանկանում եք ակումբի հետ բարձրանալ Արմաղան, և մենք կտեղեկացնենք հաջորդ խմբի մասին։