Արագած․ Հայաստանի տանիքը

Արագածը Հայաստանի Հանրապետության ամենաբարձր լեռն է և, Արարատից հետո, այն լեռը, որը հայերը ամենից հաճախ են տեսնում․ նրա երկար, ձյունապատ ուրվագիծը բարձրանում է Երևանից մոտ 40 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Արագածոտնի մարզի վերևում։ Այն հսկայական հրաբխային զանգված է՝ ստորոտում մոտ 200 կմ շրջագծով, և մեկ գագաթի փոխարեն ունի չորսը՝ հին խառնարանի եզրին։

Չորս գագաթ

Հյուսիսային գագաթը (4090 մ) Հայաստանի ամենաբարձր կետն է։ Արևմտյան գագաթը 3995 մ է, Արևելյանը՝ 3908 մ, Հարավայինը՝ 3887 մ։ Նրանց միջև խոր խառնարան է, որտեղ ձյան դաշտերը մնում են մինչև ամառվա կեսը, և առվակներ են հոսում դեպի հովիտներ։

Վերելքների մեծ մասը սկսվում է Քարի լճից՝ մոտ 3200 մ բարձրության վրա գտնվող սառցադաշտային լճից, որին կարելի է հասնել մեքենայով։ Լճի մոտ է Արագածի տիեզերական ճառագայթների կայանը, որը 1943 թվականին հիմնադրել են ֆիզիկոսներ Արտեմ Ալիխանյանը և Աբրահամ Ալիխանովը։

Լեգենդներ և պատմություն

Ավանդությունն ասում է, որ Արագածն ու Մասիսը ժամանակին քույրեր էին, որոնք վիճեցին և ընդմիշտ բաժանվեցին։ Մեկ այլ պատմություն պատմում է, որ Գրիգոր Լուսավորիչը աղոթում էր գագաթին, և երկնքից կանթեղ էր իջնում՝ լուսավորելու նրա գիշերները։ Ասում են՝ այն մինչև հիմա կախված է այնտեղ, բայց տեսանելի է միայն մաքուր սրտով մարդկանց։

Առաջին հայտնի վերելքը 1843 թվականին կատարել է Խաչատուր Աբովյանը՝ գերմանացի բնագետ Մորից Վագների հետ, Արարատ բարձրանալուց տասնչորս տարի անց։ Լանջերը լի են պատմությամբ․ հարավային լանջին՝ մոտ 2300 մ բարձրության վրա, կանգնած է Ամբերդ ամրոցը՝ 11-րդ դարի Վահրամաշեն եկեղեցու հետ, իսկ ավելի ներքև Բյուրականի աստղադիտարանն է, որը 1946 թվականին հիմնադրել է Վիկտոր Համբարձումյանը։

Ո՞ր գագաթն ընտրել

Հարավային գագաթը դասական առաջին վերելքն է․ Քարի լճից գնալ-գալը մոտ 13 կմ է՝ մոտ 700 մ բարձրացումով, պարզ արահետով՝ քարերի ու ձյան դաշտերի վրայով։ Լիարժեք, բայց հարմարավետ օր է բոլոր նրանց համար, ովքեր լավ մարզավիճակում են։ Հյուսիսային գագաթն այլ պատմություն է․ երկար օր խառնարանի միջով և ժայռոտ կատարով բարձրացում դեպի երկրի ամենաբարձր կետը՝ միայն փորձառու արշավականների համար։

Սեզոնը հունիսի վերջից մինչև սեպտեմբեր է։ Նույնիսկ ամռանը գագաթներին կարող է զրոյի մոտ լինել, 4000 մ-ում արևը արագ է այրում, իսկ կեսօրից հետո հաճախ ամպրոպներ են լինում․ դուրս եկեք վաղ և վերցրեք տաք հագուստ, անձրևանոց, արևային ակնոց և արևապաշտպան քսուք։

Բարձրացեք Խարույկի հետ

Ամեն ամառ մենք բարձրանում ենք Արագածի և՛ Հարավային, և՛ Հյուսիսային գագաթները՝ Երևանից տրանսպորտով և փորձառու ուղեկցորդներով։ Նայեք ստորև նշված արշավները կամ գրեք մեզ։